Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho cuộc sống, tuy nhiên cũng kéo theo không ít hệ lụy đáng lo ngại. Trong đó, lừa đảo bằng AI đang trở thành một xu hướng gian lận mới với mức độ tinh vi ngày càng cao, khiến nhiều doanh nghiệp và người tiêu dùng trên thế giới gặp rủi ro.
Gần đây, hàng loạt nhà hàng và ứng dụng giao đồ ăn như Uber Eats, Deliveroo hay Just Eat đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng khách hàng sử dụng AI để chỉnh sửa hình ảnh món ăn nhằm trục lợi chính sách hoàn tiền.
Tại Việt Nam, hiện vẫn chưa ghi nhận trường hợp chính thức nào liên quan đến việc lừa đảo bằng hình ảnh đồ ăn bị chỉnh sửa bằng AI. Tuy nhiên, với tốc độ phổ biến nhanh chóng của các công cụ tạo ảnh AI, nguy cơ xuất hiện các hành vi gian lận tương tự trong tương lai là hoàn toàn có thể xảy ra.
Lừa đảo bằng AI: Chiêu trò chỉnh ảnh đồ ăn để hoàn tiền
Theo ghi nhận từ Times of London và NYPost, nhiều đối tượng đã lợi dụng công nghệ AI để chỉnh sửa hình ảnh món ăn trông như chưa chín, có dị vật hoặc bị lỗi nghiêm trọng, sau đó gửi khiếu nại lên ứng dụng giao đồ ăn nhằm được hoàn tiền hoặc nhận bữa ăn miễn phí.
Chỉ với vài thao tác đơn giản bằng các công cụ AI tạo ảnh, một chiếc bánh hamburger bình thường có thể bị biến thành bánh có thịt sống, đồ ăn bẩn hoặc thực phẩm hỏng. Những hình ảnh này đủ chân thực để đánh lừa cả hệ thống kiểm duyệt tự động lẫn nhân viên hỗ trợ khách hàng.
Thậm chí, nhiều người còn công khai chia sẻ cách lừa đảo bằng AI trên mạng xã hội như X (Twitter) hay Threads, thu hút hàng triệu lượt xem và tạo ra làn sóng bắt chước nguy hiểm.
Khi AI biến gian lận truyền thống thành gian lận công nghệ cao
Theo các chuyên gia, đây là phiên bản hiện đại hóa của các hình thức gian lận bán lẻ đã tồn tại từ lâu, nhưng nay được “nâng cấp” nhờ sức mạnh của AI.
“AI ngày càng tinh vi, có khả năng tạo ra bằng chứng hình ảnh thuyết phục đến mức rất khó phân biệt thật – giả. Điều này tạo điều kiện cho các hành vi lừa đảo bằng AI phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết”,
Caroline Green, chuyên gia phân tích bán lẻ tại Browne Jacobson.
Vấn đề đáng lo ngại là nhiều nền tảng giao hàng hiện nay vẫn ưu tiên bảo vệ quyền lợi khách hàng, dẫn đến việc hoàn tiền nhanh chóng mà không điều tra kỹ lưỡng. Chi phí cuối cùng lại do nhà hàng gánh chịu.
Doanh nghiệp đối mặt thách thức lớn từ lừa đảo bằng AI
Luật sư Saara Leino chuyên gia trong lĩnh vực AI cho biết ngày càng có nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng bị khách hàng sử dụng hình ảnh do AI tạo ra để làm bằng chứng khiếu nại gian lận.
Tuy nhiên, việc đối phó với lừa đảo bằng AI không hề đơn giản khi các công cụ phát hiện gian lận vẫn còn hạn chế, chi phí triển khai hệ thống kiểm soát lại cao, trong khi việc tranh chấp dễ ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm và niềm tin của khách hàng.
Khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải im lặng chịu trận thay vì theo đuổi các vụ việc pháp lý kéo dài.
Cảnh báo cho cộng đồng trong kỷ nguyên số
Các chuyên gia nhận định, lừa đảo bằng AI không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm xói mòn niềm tin giữa doanh nghiệp và khách hàng. Khi hình ảnh vốn được xem là bằng chứng trực quan cũng có thể bị làm giả hoàn hảo, việc xác thực thông tin trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận các vụ việc cụ thể, nhưng đây là hồi chuông cảnh báo sớm cho doanh nghiệp, nền tảng dịch vụ và người tiêu dùng trong việc nâng cao cảnh giác trước các hình thức gian lận công nghệ cao.
AI ROBOTIC – Đồng hành cùng thế hệ trẻ hiểu đúng về công nghệ
Tại AI ROBOTIC, học viên không chỉ được học lập trình, robot và tư duy công nghệ, mà còn được trang bị kiến thức nền tảng về an toàn số, nhận diện thông tin giả và sử dụng AI một cách văn minh, đúng mục đích.Chúng tôi tin rằng:
Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi được sử dụng đúng cách.
Trong kỷ nguyên số, khi AI ngày càng phát triển mạnh mẽ, mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức để nhận diện thông tin giả, sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm và cùng chung tay tìm hiểu thêm về AI để bảo vệ chính bản thân mình.
