Trong thời đại trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, việc phân biệt khuôn mặt AI tạo với khuôn mặt người thật đang trở nên ngày càng khó khăn. Các công nghệ tạo ảnh deepfake hiện nay có thể tạo ra những gương mặt chân thực đến mức đánh lừa cả những người có khả năng nhận diện khuôn mặt tốt nhất.
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy: ngay cả những người thuộc nhóm siêu nhận diện top 2% những người có khả năng nhận diện khuôn mặt xuất sắc cũng gặp nhiều khó khăn khi phân biệt khuôn mặt AI tạo
Khuôn mặt AI ngày càng giống thật đến mức nào?
Các khuôn mặt deepfake hiện nay thường được tạo ra bằng công nghệ GAN (Generative Adversarial Network) mạng đối nghịch tạo sinh. Công nghệ này hoạt động theo hai giai đoạn:AI tạo ra hình ảnh khuôn mặt giả dựa trên dữ liệu thật. Sau đó một hệ thống khác đánh giá độ chân thực của ảnh, qua nhiều lần huấn luyện.Từ đó hình ảnh giả ngày càng giống thật hơn
Kết quả là nhiều khuôn mặt AI trông thậm chí còn hoàn hảo hơn người thật hiện tượng được gọi là cực thực.
Con người có dễ bị đánh lừa bởi khuôn mặt AI?
Trong thí nghiệm đầu tiên của nhóm nghiên cứu:Nhóm người bình thường chỉ đoán đúng khoảng 30%. Trong khi nhóm siêu nhận diện cũng chỉ đạt khoảng 41%. Và thậm chí nhiều người nhầm khuôn mặt thật là giả và ngược lại
Điều này cho thấy việc phân biệt khuôn mặt AI tạo không hề đơn giản, ngay cả với những người có khả năng quan sát tốt.
Huấn luyện ngắn hạn giúp phân biệt khuôn mặt AI tạo
Ở thí nghiệm tiếp theo, nhóm tình nguyện viên mới được tham gia một khóa huấn luyện ngắn 5 phút, trong đó họ được hướng dẫn cách nhận biết các lỗi thường gặp trong ảnh AI như đường chân tóc bất thường, răng mọc lệch hoặc thiếu tự nhiên, kết cấu da quá mịn hoặc không đồng đều, khuôn mặt quá cân đối một cách hoàn hảo. Sau huấn luyện, Kết quả tốt hơn rõ rệt khi nhóm bình thường đoán đúng 51%, nhóm siêu nhận diện đạt 64%.
Quan sát kỹ và chậm lại là chìa khóa
Các nhà nghiên cứu cho rằng những người được huấn luyện nhận diện ảnh AI thường có xu hướng quan sát lâu hơn, chú ý kỹ đến từng chi tiết nhỏ và không vội vàng đưa ra kết luận. Việc chậm lại để nhìn kỹ từng đặc điểm trên khuôn mặt giúp nâng cao khả năng phát hiện ảnh giả, thay vì chỉ đánh giá dựa trên cảm giác ban đầu.
Tuy vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng hiệu quả của việc huấn luyện trong dài hạn vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, bởi công nghệ AI đang phát triển với tốc độ rất nhanh, khiến việc phân biệt khuôn mặt AI tạo ngày càng trở nên khó khăn hơn.
Công nghệ AI và bài toán nhận diện trong tương lai
Sự phát triển mạnh mẽ của AI mang đến nhiều tiện ích vượt trội, nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức về việc nhận diện thông tin giả, bảo vệ danh tính và đảm bảo an toàn dữ liệu cá nhân. Vì vậy, việc trang bị kiến thức để phân biệt khuôn mặt AI tạo không chỉ cần thiết đối với giới công nghệ, mà còn vô cùng quan trọng với học sinh, phụ huynh và toàn xã hội trong kỷ nguyên số.
AI ROBOTIC trang bị tư duy công nghệ cho thế hệ trẻ
Tại AI ROBOTIC, học viên không chỉ học lập trình và robot mà còn được tiếp cận tư duy công nghệ hiện đại, hiểu cách AI hoạt động và nhận diện các rủi ro trong môi trường số.
Thông qua các chương trình học thực hành, dự án công nghệ và hoạt động trải nghiệm, các em được trang bị nền tảng vững chắc để trở thành công dân số thông minh trong tương lai.
